Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwatangaje ko abantu barenga 50, barimo bamwe mu bafite inganda zikora ibinyobwa bisembuye, bamaze gufungwa bakekwaho kwenga no gukwirakwiza ibinyobwa bitujuje ubuziranenge.
Aba bantu bakurikiranyweho kandi gukora ibinyobwa binyuranyije n’ibyo bari bemerewe, birimo gukoresha ibinyabutabire bitemewe no gukorera ahantu hatujuje ibisabwa.
Ibi byatangajwe ku wa 2 Kanama 2026 mu kiganiro cyatambutse kuri Televiziyo Rwanda, cyagarukaga ku ngamba Leta yafashe mu kurwanya ibinyobwa bishobora gushyira ubuzima bw’ababinywa mu kaga.
Umuyobozi w’Ishami rishinzwe Iperereza ry’Ibyaha no Kurwanya Iterabwoba muri RIB, Peter Karake, yavuze ko iperereza ryagaragaje ko hari inganda zakoraga ibinyuranyije n’uburenganzira zahawe, zirimo gukoresha ibinyabutabire mu buryo butemewe.
Yavuze ko bamwe mu bakoraga ibyo bikorwa babikoraga mu buryo bwihishe, ndetse bakabikorera ahantu hatagaragara ku buryo umuntu ashobora kuhanyura atamenye ko hari ibikorwa byo kwenga inzoga bihakorerwa.
Ati: “Iperereza ryagaragaje ko ibinyabutabire bakoreshaga babivangaga mu buryo butemewe. Bakoraga ibitandukanye n’ibyo bemerewe kandi bakabikorera ahantu hihishe, nko mu mwobo, ku buryo washoboraga kuhagera ntumenye n’ibihakorerwa.”
Mu bindi bibazo byagaragaye mu nganda zafunzwe harimo umwanda ukabije ndetse no gukoresha ibikoresho bitemewe mu gukora inzoga, birimo gutarira mu bikoresho bya pulasitiki.
RIB yatangaje ko mu minsi 10 yari ishize, yari imaze gukora iperereza ku bikorwa byo kwenga no gukwirakwiza ibi binyobwa, hafungwa inganda zigera kuri 90 zakoraga mu buryo bunyuranyije n’amategeko.
Muri icyo gihe, abantu barenga 50 bari bamaze gufungwa, mu gihe abandi bakekwaho kugira uruhare muri ibyo bikorwa bagishakishwa.
Icyaha cyo gukora cyangwa gukwirakwiza ibintu bitujuje ubuziranenge cyangwa bishobora guhumanya ubuzima bw’abantu gihanishwa igifungo kiri hagati y’imyaka itatu n’itanu, ndetse n’ihazabu iri hagati ya miliyoni imwe na miliyoni eshanu z’amafaranga y’u Rwanda.
Izi nganda zigera kuri 90 zafunzwe ziyongeraho izindi nganda umunani Rwanda FDA yatangaje ko yahagaritse ku wa 2 Kanama 2026, nyuma y’ubugenzuzi bwakozwe hagamijwe kureba niba abakora ibinyobwa bisembuye bubahiriza amabwiriza agenga ubuziranenge n’umutekano wabyo.
Minisitiri w’Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, yavuze ko ibikorwa byo gukora inzoga zitujuje ubuziranenge ari ubugome, cyane cyane iyo ababikora baba bazi neza ingaruka bishobora kugira ku buzima bw’abaturage.
Yasabye abaturage kwirinda kongera kugura cyangwa kunywa ibinyobwa byamaze guhagarikwa, mu gihe ibikorwa byo kubikura ku isoko bikomeje.
Dr. Nsanzimana kandi yagaragaje impungenge ku bwinshi bw’inganda zikora ibinyobwa bifite urugero ruri hejuru rwa alcool mu gihugu.
Yavuze ko mu gihe mu gihugu hari inganda nke zizwiho gukora inzoga za ‘bière’, hagaragaye inganda zirenga 200 zikora ibinyobwa bifite alcool igera kuri 40%, kandi ko gukora bene ibyo binyobwa bisaba ubuhanga n’ubwitonzi.
Ati: “Tumenyereye ubundi ko mu gihugu dufite inganda ebyiri zenga izi nzoga za ‘bière’, ariko twasanze inganda zenga ibyuma bifite alcool ya 40% zirenga 200 mu gihugu kandi ari byo bigoye gutunganya. Hari n’aho umuntu yabyukaga akavuga ati ‘nanjye nabikora, mumpe ethanol gusa nkwereke’, ubwo akabivanga ababinyoye bikabateza ibibazo.”
Minisitiri yavuze ko kunywa ibinyobwa nk’ibi bishobora kugira uruhare mu kwiyongera kw’indwara zitandura, bigatuma umubare w’abantu bakeneye ubuvuzi wiyongera.
Yagaragaje ko ibi bishobora no gutuma Igihugu gikenera amafaranga menshi mu buvuzi, mu gihe abantu benshi bakomeje kugira ibibazo by’ubuzima bifitanye isano n’ikoreshwa ry’ibinyobwa bitujuje ubuziranenge.
Aho amakuru y’ibanze yavuye: IGIHE, RIB na Rwanda FDA.